Na het lezen van 'Traffic' van Tom Vanderbilt (De Bezige Bij) was ik zover dat ik een antwoord wilde schrijven op zijn reis door de verkeerswereld. Onderweg zijn doe ik al mijn hele leven als voetganger, spelend kind - toen dat in mijn jonge jaren nog kon op straat - als fietser, ik heb wel eens op de brommer van mijn dochter gereden, als bestuurder van een Kever, een 2PK, een Peugeot 405, twee DS'en break, een Toyota Hi-ace camionette, met en zonder paardenvan en remork. Naast de receveur gestaan op tram 10, autostop gedaan met vrachtwagenchauffeurs, als begeleider meegereden in een autocar.
Ik heb de wegcode meer dan vijftig jaar zien evolueren tot vandaag. Mijn rijbewijs mocht ik in 1965 afhalen op erewoord, dat ik een auto kon besturen en mij zou houden aan de bestaande wegcode. Mijn vader heeft mij leren autorijden in een Borgward. Ik heb mijn drie dochters voorbereid op hun rijexamen, waar ze alledrie in geslaagd zijn bij de eerste proef. Ze moesten leren rijden met een wrak dat nauwelijks nog remde, en waar de pook regelmatig uit de versnelling sprong.
Mijn bonus-malus graad is al jaren nul. Mijn verzekering betaal ik uit solidariteit met de brokkenmakers. Een ongeluk kan iedereen overkomen, de meest onbezonnene eerst. En de meeste mannen kunnen geen drie dingen tegelijk aan: telefoneren, luisteren waarlangs ze moeten rijden, terwijl de boxen trillen met informatie over de files. Ik ook niet. Vanderbilt ontleedt het verkeersgebeuren door in de huid te kruipen van de deelnemer(s) en stelt vast dat het algemeen belang net zoals in andere takken van het maatschappelijk leven ver zoek is. Ikke, ikke en de rest kan stikke. Overleven in de jungle, waar dood en verminking alom toeslaat. Mieren doen het anders. Als een kolonie trekmieren op stap is, worden zij niet gedicteerd door law and order. Er staan geen flitspalen op hun route. Toch zijn ze in staat om een beek over te steken door het bouwen van een levende brug. Een aantal onder hen haken zich aan elkaar vast en laten zich drijven naar de overzijde. Als die genie-brug van oever naar oever een feit is, kunnen de overige werksters en soldaten de overkant bereiken.
Wie niet sterk is, moet slim zijn. Een miljoen verkeersdoden per jaar over de globale wereld wordt aanvaard als de noodzakelijke tol voor de mobiliteit van allen. Zweden hanteert een nul-tolerantie. Zal de technologie in staat zijn die norm te halen met geautomatiseerd verkeer zonder menselijke factor? Geweldloosheid inbouwen in de menselijke genen om het vrije mierengedrag te evenaren? Gaat onze planeet ten onder omwille van onze hebzucht en ongebreidelde zucht naar individuele mobiliteit of kunnen we met 15% overtuigden, de rest zover krijgen dat ze hun verantwoordelijkheid opnemen?
De overheid denkt de 15% onverantwoordelijken, die verkeersdoden en -verminking op hun geweten hebben, repressief in het gareel te dwingen met boetes, intrekking van rijbewijs, tot gevangenisstraf.
Ik betrap mezelf op overwegingen om het rode licht te negeren, als er geen verkeer gebruik maakt van het groen. In het holst van de nacht heb ik er al enkele keren één verbrand. Louis Tobback mag in de woestijn staan wachten voor een roodlicht, terwijl er geen kamelen in zicht zijn. Verkeerslichten die niet intelligent zijn en kruispunten enkel reguleren omdat voorrang van rechts ze anders bezet in plaats van ze te ontruimen, moet ik daar rekening mee houden?
Hans Monderman was niet te beroerd om een streep te trekken door en terug te komen op wat hij een gans leven als verkeersdeskundige had ingesteld, om tot de conclusie te komen, dat de mens onderweg met zijn evennaaste onderweg verkeer moet onderhandelen door oogcontact of gedragscommunicatie om elk hun weg te banen in respect voor elkaar. Waarom houdt de politiek vol dat regels die meer dan 50 jaar standhouden niet kunnen omgebogen worden? Politiek niet haalbaar in het continent Europa. Evolutie is per definitie niet behoudsgezind. Zweden stapte over van linkshouden naar rechtsrijden na een lange voorbereiding. Waarom zou het onmogelijk zijn om de voorrang van rechts te vervangen door voorrang aan links, wat nu al op ontelbare rondepunten gebeurt als inherent, logisch gevolg van het ontwerp van een rotonde?
Geef voorrang aan rechts op een rotonde en het verkeer valt stil. Als op een kruispunt verkeerslichten uitvallen, geef voorrang aan links en er ontwikkelt zich een rotonde. Eenvoudig genoeg omdat voorrang aan links een kruispunt ontruimt en voorrang aan rechts een kruispunt bezet met oververzadiging en stilstand tot gevolg.
Wat houdt verkeersmensen tegen om deze evidentie onder ogen te willen zien en de huidige situatie aan te passen? Als ik voorrang aan links toepas op een kruispunt en wie links wil afslaan laat voorgaan, dan gaat er meestal een handje omhoog dat bedankt. Waarom kan de regel niet zijn dat mensen dankbaar kunnen zijn voor de geboden kans. Op sommige kruispunten met lichten, gaat linksafslag voor op het doorgaand verkeer. De groene afslagpijl licht eerst op. Waarom kan dat niet veralgemeend worden. Het kruispunt wordt ontruimd. Is er een reden voor, dat gewacht moet worden om af te slaan. Is die bestemming minder waard dan rechtdoorrijden?
Dit bij wijze van inleiding. Lees verder over verantwoordelijk mierenverkeer dat iedereen de mogelijkheid biedt om in de verkeershemel te geraken. "Er mag er altijd ééntje voor mij tussen, de volgende achter mij" is een slogan die het algemeen belang dient en waar iedereen wel bij vaart. Diegene die het toestaat heeft een warm gevoel omdat hij iemand tevreden stemt. Diegene die mag ritsen, omdat hij dankbaar denkt dat er nog "mensen" bestaan.
Abonneren op:
Reacties posten (Atom)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten